ERGENLİK: Ergenlik; çocukla yetişkinlik arasına kalan bir ara dönemdir.Ergenlik dönemi duygusal oluşumların, zihinsel değişimlerin, fiziksel olgunluğun bir biçimidir.Ergen Gençler
Bu dönemde “BEN KİMİM?” , “NEYE İNANIP DEĞER VERİYORUM?” gibi soruların cevabı aranır.
Ergenlik, çocukluktan çıktıktan sonra yetişkin bir insan olmadan önce bir kimlik kazanma dönemidir.
Ergenlik; çocukluk ve gençlik arasında kalan 12–24 yaşları arasındaki gruptur.
Ergenliğin yaş sınırları oldukça geniş tutulmaya çalışılmıştır.
Bunun sebebi bireysel ayrılıklardır. Sağlık ve bedensel yönden koşullar iyileştikçe ergenlik dönemi daha küçük yaşlarda ortaya çıkmaktadır.
Ergenin somut yapısı ile ilgili olarak en önemli gelişmeler boy ve ağırlık artışı, iskelet ve kas gelişimi, iç salgı sistemindeki gelişme ve çeşitli organlarda görülen büyümelerdir.

ERİNLİK DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ

 Erinlik çakışan bir dönemdir: Erinlik çocukluğun sonlarına doğru başlar ve ergenlik yıllarında devam eder. Erinlik bir yandan çocukluk, diğer yandan ergenlikle çakışan bir dönemdir.
 Erinlik kısa bir dönemdir: 2 yıldan 4 yıla kadar uzayabilir. Erkeklerde 4, kızlarda 3 yıla kadar sürmektedir.
 Erinlik hızlı bir değişme dönemidir: Erinlik, gerek fiziksel gerekse psikolojik değişikliklerin çok hızlı olduğu bir dönemdir. Bu hızlı değişme karmaşa, yetersizlik ve güvensizlik duygularına ve bir çok çocukta istenmeyen davranışlara yol açar.
 Erinlik bir olumsuzluk evresidir: Olumsuzluk, bireyin karşıt bir tutum içine girmesini yada daha önce geliştirdiği bazı iyi niteliklerin olumsuzlaşmasını açıklar.
 Erinlik yaşı değişiktir: Erinlik yaşı ortalama olarak kızlarda 13, erkeklerde 14 yaş olarak saptanmıştır.

ZİHİNSEL GELİŞİM

 Ergenlik döneminde zeka, gelişmesini sürdürse de boy uzaması gibi birden sıçrama göstermez.
 Zekanın ergenlik çağına kadar dik bir eğri boyunca hızla geliştiği, 15-16 yaşlarında doruğa ulaştığı, ondan sonra daha yatık bir eğri izleyerek 20 yaşına kadar yavaş bir gelişme gösterdiği kabul edilmektedir.
 12 yaşlarından başlayarak ergenlerde soyut düşünme yeteneği hızlı bir gelişme gösterir.
 Yani bu dönemde kavramları kullanarak yeni kavramlar ve düşünceler üretebilme yeteneği,yaratıcı ve üretici düşünme biçimi gelişir.

DUYGUSAL GELİŞİM
Ergenliğin başlarındaki büyümenin hızlı oluşu, ergenin hem duygularında, hem de davranış ve tutumlarında belirgin farklılıklar sergilemesine neden olur.Bunlar aşağıdaki gibi sıralanabilir:
 Duyguların Yoğunluğunda Artış
 Aşık Olma
 Mahcubiyet ve Çekingenlik
 Aşırı Hayal Kurma
 Yalnız Kalma İsteği
 Çalışmaya Karşı İsteksizlik
 Çabuk Heyecanlanma
 Tedirgin ve Huzursuz Olma

ERGENLİK DÖNEMİNDE EN SIK RASTLANAN HEYECAN BİÇİMLERİ

 KORKU
 ENDİŞE
 DUYGUSAL KIRGINLIKLAR
 ÖFKE
 RUHSAL ZORLANMALAR

ERGENLİĞİN İLK YILLARINDA ANNE-BABALAR ÇOCUKLARI HAKKINDA SIKÇA ŞUNLARI SÖYLERLER:

 Asi ve Hırçın
 Evde Huysuz
 Alıngan, Karamsar, Ters
 Dışarıda Sıkılgan, Durgun ve Dalgın
 Kendi Başına Buyruk ve Sorumsuz
 Banyoya Girmiyor
 Olur Olmaz Her Şeye Ağlıyor
 Ders Çalışmıyor
 Süse Düşkün
 Çok Geziyor
 Bazen Yalan Söylüyor

BEDENSEL GELİŞİM

Büyüme ve gelişme, döllemeden başlayarak ergenlik dönemi sonuna kadar devam eder.
Ergenlikte; eller, ayaklar, kollar ve bacakların daha önce geliştiğini görmekteyiz. Büyüme ve gelişmenin hızı, miktarı ve zamanı bakımından normal çocuklar arasında önemli farklar bulunmaktadır. Bazı çocuklar daha çabuk büyüyerek ergenliğe akranlarından önce girebilir ve bedence gelişmelerini önce tamamlayabilirler.

BÜYÜME VE GELİŞMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER:

 Kalıtım
 Hormonlar
 Beslenme Düzeni
 Sağlık Durumu
 Coğrafi Koşullar
 İklim

Ergenlik döneminde:

 Bireylerin iştah artışı sonucu kilo almaları normaldir.
 Ergenliğin başlarına gelindiğinde, ergenin boyu, yetişkinken alacağı boyun %80´ine ulaşır.
 Sivilce ve aknelerin; yüzde, vücutta ortaya çıkması normaldir.
 El -kol hareketlerini düzenleyememe, sakarlık yapma gibi sonuçlar gelişme sürecinde görülen ve ergenin beden imajını etkileyen davranış biçimlerindendir.
 Çabuk büyümenin sonucunda beden imajının yerleşebilmesi için, ergenin zamana ihtiyacı vardır.

ERGENLİKTE BESLENME

 Ergenlikte büyümenin hızlanmasıyla vücudun temel besin maddelerine olan ihtiyacı artar.
 Temel besin maddeleri; proteinler, karbonhidratlar, yağlar, vitaminler ve mineraller olarak sıralanabilir.
 Proteinler; hayatı düzenleyen bileşiklerdir. Büyümeyi ve hücrelerin onarımını sağlarlar. Et, süt, yumurta ve baklagiller protein kaynağıdır.
 Karbonhidratlar; vücuda enerji sağlar ve beynin enerji kaynağıdır. Şekerde, balda, nişastada ve meyvelerde bulunur.
 Yağlar; hem vücuda enerji sağlar, hem de dokuların bütünlüğünü korumada rol oynarlar. Hayvanlardan ve bitkilerden elde edilirler.
 Vitaminler; vücutta düzenleyici rol oynarlar. Süratli büyümenin görüldüğü ergenlik yıllarında D vitamini ile güneş ışığına ihtiyaç vardır.
 Mineraller; bakımından vücudumuzun büyüme çağında kalsiyum, fosfor ve demir gibi elementlere özellikle ihtiyaç vardır. Bunlar sütte bol miktarda bulunmaktadır.

CİNSEL GELİŞİM

 BİRİNCİL CİNSEL DEĞİŞMELER: Üreme organlarındaki değişmeleri içerir.
 İKİNCİL CİNSEL DEĞİŞMELER: Kız ve erkeklerde beden yapısındaki değişiklikler, sesteki değişme, sivilcelerin artması, bıyık ve sakal çıkması, vücuttaki kıllanma, ter bezlerinin çalışmasındaki artış vb. gibi cinsel değişikliklerdir.

CİNSİYETLER ARASINDAKİ BENZERLİK VE FARKLILIKLAR
 Her iki cinsiyette araştırmalara ve gözlemlere dayalı olarak belirtilen farklar sadece ortalamalara dayalı farklardır.
 Erkek ve kadınlar arasındaki bu farklar fizyolojik-biyolojik ve sosyal-kültürel etmenlere bağlıdır.
 Kadınlar, erkeklere göre bedensel-zihinsel bozukluklara daha az yakalanmaktadır.
 Östrojen hormonunun kadınların bağışıklık sistemini güçlendirdiği ve onları mikrobik hastalıklara karşı daha dirençli kıldığı bildirilmektedir.
 Kalp ve damar hastalıklarına yakalanma riski erkeklerde, kadınlardan iki misli fazladır. Çünkü kadınlık hormonları, kolesterol üretimini azaltmakta ve kadınların damarlarının daha esnek olmasını sağlamaktadır.

KAYNAK: http://okulweb.meb.gov.tr/10/18/288036/rehberlik/ERGENL%C4%B0K%20VE%20ERGENL%C4%B0K%20%C3%87A%C4%9EI%20PS%C4%B0KOLOJ%C4%B0S%C4%B0%20pano%20as%C4%B1l.doc

Cinsel GelişimErkeklerde ise, 11-12 yaşlarında görülen kilo artışının bu dönemin gelişimi süresince normal olduğunu kabullenmekte güçlük çekerler. Görüntülerinden rahatsızlık duyarlar ve arkadaşları tarafından alay edilmekten çekinirler.

CİNSEL EĞİTİM

Günümüz toplumlarında, uzun bir eğitim süreci, cinsel dürtü ve isteklerin yıllarca baskı ve denetim altına alınmasını zorunlu kılmaktadır. Özellikle aşırı toplumsal denetim ve baskı, cinsel yaşamın tabulaştırılması, çocukların ilgi ve meraklarının doyurulmaması, sorunların yansıtılmaması v.b. durumlar kişilikte olumsuzluklara ve ruhsal sorunların oluşmasına yol açmaktadır.

Eğitim sürecinin uzun olması nedeniyle cinsel dürtü ve isteklerin denetlenmesi, olumlu bir şekilde kanalize edilmesi, hem de sağlıklı ve uyumlu bir kişiliğin geliştirilmesi için cinsel eğitim zorunludur. Günümüz toplumlarında bu doğrultuda bir anlayışın geliştiği görülmektedir.

Çocuklar yaşları ilerledikçe, cinsel kimlikleri oluşmaya başladıkça, çevrelerindeki çeşitli olaylara tanık oldukça (doğum vb.) merak ve ilgileri artacak ve buna bağlı olarak da cinsellikle ilgili sorular sormaya başlayacaklardır. Çocukların en sık sordukları sorular nasıl doğdukları ya da nereden geldikleri, kızlarla erkekler arasında cinsiyet farklılıkları ve ananın babanın rolüne ilişkin sorulardır. Bu sorular çocuğun anlayabileceği bir dille ve fazla ayrıntıya girmeden yanıtlanmalıdır. Zaten çocuklar ayrıntılı bir yanıt beklemezler. Geniş kapsamlı bir açıklama hem gereksizdir hem de kafalarının karışmasına yol açar.

Örn: “Ben nasıl doğdum? Nereden geldim?” diyen bir çocuğa “Annenin karnında büyüdün, seni oradan bir doktor ve bir hemşire çıkardı” demek yeterlidir. Buna bağlı sorular sorduğu zaman gerçeklere uygun, fakat yine yalın bir açıklamayla bilgi verilmelidir. Çocukların sorularına eksik yada kaçmak yanıt vermek doğru değildir.

CİNSEL BİLGİ NE ZAMAN VERİLMELİDİR?

Normal koşullarda çocuklar iki yaşında cinsiyet farkıyla ilgili, 3-4 yaşlarında ise; kendilerinin nasıl dünyaya geldiğini, kardeşlerinin yada komşu çocuğunun nasıl dünyaya geldiğini, kardeşlerinin yada komşu çocuğunun nasıl doğduğunu merak eder ve bu yönde sorular sorar. Ama yaşlar bireysel farklılıklara göre değişebilir. Bu yüzden çocuklara soru sormak için en uygun zaman çocuğun bu soruları sormaya başladığı ve merakın uyanmaya başladığı zamandır. Önemli olan çocukların yanlış bilgiler edinmeden ona , doğru bilgileri vermektir.

Çocuklara ortalama olarak 11-14 yaşları arasında, cinsel gelişimin çok hızlı olduğu bir döneme (erinlik) girerler. Çocuklar, çeşitli sorunların ortaya çıktığı bu döneme önceden hazırlanmalıdır. Hem kız, hem erkek erinlikten kısa bir süre önce, kendilerinde oluşacak fizyolojik ve biyolojik değişmeler anlatılmalı, bu değişimlerin normal ve istenilen bir durum olduğu açıklanmalıdır. Onlarla iletişim ve diyalog kurularak yönlendirilmelidir. Yönlendirme belli buyruklar şeklinde değil, duygu ve düşüncelerinin, sorunlarının özü kavrandıktan sonra çözüm önerisi şeklinde olmalıdır. Sorunlarını kendileri çözmeye çalışmalıdır.

CİNSEL EĞİTİM NASIL VERİLMELİDİR?

Cinsel eğitim ya da cinsellik eğitimi bilgi verme, eğitim ve danışmanlık olarak üç şekilde yapılabilir.

a)Bilgi Verme

Bilgi verme, daha önce de açıklandığı gibi, çocuklara merak uyandırdığı ve cinsel içerikli sorular sormaya başladıkları zaman, cinsellikle ilgili gerçekleri anlatmaktadır. Bu amaçla üreme fizyolojisini, organların işlevlerini, kadın ve erkeğin cinsel rollerini ve aileye ilişkin beklentilerini, cinsellikle ilgili toplumsal değerleri açıklamak gerekmektedir. Ayrıca bu soruların yanıtını bulabilecekleri yerleri yada kaynakları belirtmek de bilgilendirme kapsamına girmektedir.

b) Eğitim

Cinsel eğitimde amaç, cinselliği tüm boyutlarıyla düşünebilme kapasitesini geliştirmek; bireyin uygun yada doğru tercihler yapabilmesini, edindiği bilgileri kullanabilmesini sağlamaktır. Cinsel eğitimden, kadın-erkek ilişkilerinin ayrıntılı bir şekilde tartışılması anlaşılmalıdır. Buna başlamanın yaşı ise, fiziksel olgunluğun başladığı ergenlik dönemidir. Gençle aile ve cinsel ilişkiler konuşulur. Erken yaşlarda cinsel ilişkinin psikolojik olumsuzlukları tartışılır.

c) Danışmanlık

Danışmanlık, bir uzmanın genci kişilik özelliklerini, içinde bulunduğu koşulları ve sorunlarını dikkate alarak ona yardımcı olması, varsa olumlu kararlarını desteklemelidir. Danışmanlıkta yanlış anlama ve korkuya yol açtığı çeşitli sorunların, kaygıların giderilmesine çalışılır. Amaç gencin sıkıntı çekmesini önlemektir. Cinsel eğitimin verilmesinde en etkili yöntemin, ister bilgi kazandırmada ister tutum ve davranış değiştirmede olsun, yaşıtlarla birlikte yapılan grup eğitimi olduğu görülmüştür.

Kaynak: www.havzaram.googlepages.com/ERGENLIKCAGIPSIKOLOJISI.doc